هرگونه كه باشد شجاعت و دليرى و آزادگى و مردانگى علامهء بزرگ ( رحمة اللّه عليه ) در نگارش اين رسالهء شريف و گرانقدر و مطرح ساختن مباحث پرارج عرفانى در چنان محيطى و زمانى كه اهل خرد نيك مىدانند و حديث ناگفته مىخوانند ، قابل تقديس و سپاس فراوان و در خور تقدير و تحسين ، بل كارى بس شگرف و حيرت‌آور است . « 1 » مردى كه علىرغم طعن طاعنان و تزوير و مكارى حاسدان و دشمنى و خصومت جاهلان و غافلان ، مردانه به پا خاست و براى ترويج حكمت الهى و معارف ژرف و والاى عرفانى كه از باطن شريعت مطهر محمدى صلّى اللّه عليه و آله مىجوشد كمر همت به ميان زد و از مشكلات راه نهراسيد و به پسند و ناپسند اين و آن اعتنايى نكرد و دمى نياسود و خواب و خور و راحت و غنودن را بر خويش حرام كرد تا توانست باقيات صالحاتى اينچنين براى اهل راه و سالكان كوى دوست بر جاى نهد . آرى : عاشق ، به واسطهء ملامت مستمع ترك سخن نگويد و به سبب انكار منكران ، طريق خاموشى نپويد و چون در گفتن ، مأمور من عند اللّه است جز رساندن چاره ندارد ؛ خواه كسى متابعت كند خواه نكند ؛ وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ . « 2 » خيال بدانديشان و قاصر فهمان ، در باب عرفان شرعى و توحيدى ، به حقيقت اظهار كورى و محجوبى و نابينا شدن خود آنان است . عرفان حقيقى ( نه صوفيگرى و خانقاه‌بازى ) را ناقص گفتن ، از كمال قصور و نقصان درك و فهم خود ايشان ، حكايت‌ها دارد كه اين همه عرض خود مىبرند و زحمت اهل بصيرت مىدارند . خداوند گام‌هاى ما را از لغزش‌ها باز دارد - بمنه و كرمه -

--> ( 1 ) . ارزش و والايى كار بزرگ علامه نيز در همين است كه در شرايط سختى كه روى آورى به فلسفه و عرفان جرم و كفر بود و پرداختن به قرآن و تفسير آن نوعى « خودكشى اجتماعى » و مانع وصول به مقام رياست دينى و مرجعيت مذهبى بود ، پرصلابت و استوار قد برافراشت و مشعل حكمت و عرفان را فروزان ساخت . براى اطلاع بيشتر در اين زمينه به سخنان غمبار و درد آلود شهيد عقيده ، استاد مرتضى مطهرى ( ره ) در كتاب ده گفتار ، صفحهء 190 - 189 ، نيز اوايل كتاب مهر تابان ، نوشتهء سيد محمد حسين تهرانى مراجعه كنيد . - م . ( 2 ) . نور / 54